LEGENDY Z HERBAT膭 W TLE 馃嵉

Pocz膮tki 偶贸艂tej barwy herbaty, jak by艂o naprawd臋? 馃

Wed艂ug legendy owa herbata by艂a przeznaczona wy艂膮cznie dla cesarza oraz cesarskiego dworu i w tym ca艂y problem, by w spos贸b dok艂adny okre艣li膰 jej 藕r贸d艂o. Ju偶 wyja艣niam, dlaczego… W tamtych czasach kolor ten by艂 uto偶samiany z w艂adz膮 cesarsk膮 i wszystko co trafia艂o na dw贸r by艂o okre艣lane t膮 barw膮 馃彲

Mo偶na to zrozumie膰 w ten spos贸b, 偶e herbat膮 偶贸艂t膮 m贸g艂 by膰 jakikolwiek inny dost臋pny rodzaj, tylko przez jego przeznaczenie by艂 okre艣lany mianem 偶贸艂tego, czyli cesarskiego 馃嵉

Przez stulecia starano si臋 udoskonali膰 przepis na stworzenie herbaty doskona艂ej, godnej cesarskiego dworu. W XVII wieku w chi艅skiej prowincji Anhui spisano idealn膮 metod臋 przygotowania li艣ci z krzewu camellia sinensis, niestety z biegiem czasu dokument zagin膮艂. Zosta艂 on odtworzony w latach 80 ubieg艂ego wieku, jednak偶e nie do ko艅ca wiadomo, w jakim stopniu dost臋pne w dzisiejszych czasach herbaty nazywane 偶贸艂tymi odzwierciedlaj膮 te za czas贸w cesarskich 馃馃き馃か


馃崈馃崈馃崈馃崈馃崈馃崈馃崈馃崈馃崈馃崈


Jak powsta艂a herbata w臋dzona - Lapsang Souchong, o kt贸rej nie mo偶na nie mie膰 zdania, gdy偶 przez sw贸j specyficzny zapach i smak zyskuje ona zwolennik贸w, b膮d藕 przeciwnik贸w, nie inaczej 馃槃 Pono膰 by艂a ulubion膮 herbat膮 Winstona Churchilla... 馃

Istniej膮 dwie legendy b臋d膮ce prawdopodobnym pocz膮tkiem w臋dzonego przysmaku. Pierwsza z nich sytuuje histori臋 w czasie wojny prowadzonej na terenie Chin. Do wioski zmierza艂y oddzia艂y wojska, moment ten by艂 o tyle niefortunny, poniewa偶 li艣cie zosta艂y ju偶 zebrane z herbacianych krzew贸w. Dlatego te偶, by ci臋偶ka praca oraz same li艣cie nie zosta艂y zmarnowane podj臋to decyzj臋 o przy艣pieszeniu procesu schni臋cia i tak zacz臋to suszy膰 je nad ogniskiem podsycanym drewnem z rosn膮cych nieopodal sosen. W wyniku czego powsta艂y susz uzyska艂 dymny aromat 馃構馃憤

Natomiast druga opowie艣膰 ujmuje zagadnienie w spos贸b bardziej prozaiczny. Wed艂ug niej technika ta zosta艂a wymy艣lona jako ewentualne rozwi膮zanie dla dalekich podr贸偶y li艣ci herbacianych, m.in. do Europy. Mia艂o to zapobiega膰 zniszczeniu si臋 艂adunku pokonuj膮cego wiele tysi臋cy kilometr贸w 馃き馃憤


馃崈馃崈馃崈馃崈馃崈馃崈馃崈馃崈馃崈馃崈


Earl Grey zawdzi臋cza swe miano Charles'owi Grey'owi, drugiemu hrabiemu Grey, premierowi Wielkiej Brytanii w latach 1830 - 1834 na jego cze艣膰 i chwa艂臋 za czyny jednego ze s艂ug, ale czy na pewno? Z wydarzeniem tym wi膮偶膮 si臋 dwie legendy, czy kt贸ra艣 z nich jest prawdziwa? 馃馃き馃か

Pierwsza z owych legend opowiada o darze jaki mia艂 otrzyma膰 Charles Grey w podzi臋kowaniu od chi艅skiego mandaryna za uratowanie jego syna przed utoni臋ciem przez jednego ze s艂ug Grey'a. Niestety w tej opowie艣ci pojawia si臋 wiele nie艣cis艂o艣ci. W 贸wczesnych czasach w Chinach o wiele bardziej ceniono herbat臋 zielon膮, czy 偶贸艂t膮, dziwnym jest, by podarowano mieszank臋, kt贸ra nie by艂a w og贸le znana w Pa艅stwie 艢rodka. Kolejnym wykluczaj膮cym t臋 wersj臋 faktem jest, 偶e hrabia Grey nigdy w swym 偶yciu nie by艂 w Chinach, wi臋c przedstawiona wersja nie mog艂a si臋 zdarzy膰 馃槒馃ぅ

Druga historia jest zdecydowanie bardziej prawdopodobna, poniewa偶 opowiada o przekazaniu przez hrabiego Grey’a chi艅skiej receptury do stworzenia tytu艂owej herbacianej mieszanki 贸wczesnym angielskim sprzedawcom. Dzi臋ki nim ten niezwyk艂y czaj zosta艂 rozpowszechniony na ca艂膮 Europ臋, od tej pory uznano j膮 za typow膮, brytyjsk膮 herbat臋. Wiele wyspiarskich herbaciarni wspomina t臋 opowiastk臋 po dzie艅 dzisiejszy uznaj膮c j膮 jako w pe艂ni prawdziw膮 馃憤馃槃馃構


馃崈馃崈馃崈馃崈馃崈馃崈馃崈馃崈馃崈馃崈


Legenda o odkryciu krzewu herbacianego, czy tylko jego w艂a艣ciwo艣ci pobudzaj膮cych? 馃

Bohaterem naszej legendy jest Bodhidharma, mnich, za艂o偶yciel rozprzestrzeniaj膮cej si臋 coraz bardziej po 艣wiecie religii, a dok艂adnie jednej z najwa偶niejszych szk贸艂 buddyzmu, buddyzmu chan, gdzie prym wiod艂a medytacja oraz praktyka. Przyby艂 on do Chin, z zamiarem szerzenia swych nauk. Schronienie znalaz艂 w buddyjskiej 艣wi膮tyni, dobrze nam znanej (chocia偶by z nazwy), a mowa tu o klasztorze Shaolin usytuowanym w pa艣mie g贸rskim pomi臋dzy Zhengzhou, a Luoyang 馃彅⛰

Podczas pobytu w klasztorze, z艂o偶y艂 przysi臋g臋 zobowi膮zuj膮c膮 go do medytacji przez siedem d艂ugich lat, w jamie znajduj膮cej si臋 nieopodal 艣wi膮tyni. Jednak偶e po up艂ywie pi臋ciu lat, wbrew jego woli, powieki zacz臋艂y si臋 zamyka膰, odczuwa艂 zm臋czenie, senno艣膰, co w znacznej mierze przeszkadza艂o mu w kontynuowaniu swego postanowienia. Ogarn臋艂a go w艣ciek艂o艣膰, w przyp艂ywie emocji postanowi艂 pozby膰 si臋 opadaj膮cych ze zm臋czenia powiek za pomoc膮 no偶a, b膮d藕 w艂asnor臋cznego oderwania ich (istniej膮 dwie wersje tego samego zdarzenia), kt贸re z impetem wyrzuci艂 za siebie 馃槫

Po pewnym czasie z owych odci臋tych powiek wyr贸s艂 herbaciany krzew, Bodhidharma zjad艂 li艣膰 pochodz膮cy z tego krzewu i w mgnieniu oka odesz艂o od niego zm臋czenie oraz senno艣膰. Wydarzenie to spowodowa艂o, i偶 napar herbaciany na sta艂e wszed艂 do kanonu napoj贸w mnich贸w, poniewa偶 dzi臋ki pobudzaj膮cym w艂a艣ciwo艣ciom pomaga艂 im w czasie d艂ugich medytacji 馃憤馃尡

Jednak偶e opowie艣膰 ta, powsta艂a w znacznie p贸藕niejszych czasach, a mianowicie w 520 roku naszej ery, jest to ponad 3 tysi膮ce lat od momentu panowania cesarza Shennonga 馃彲


馃崈馃崈馃崈馃崈馃崈馃崈馃崈馃崈馃崈馃崈


Jak by艂o na pocz膮tku? 馃

Legenda o odkryciu, poznaniu herbaty umiejscowiona jest w jednej z wypraw chi艅skiego cesarza Shennonga, podczas kt贸rych bada艂 napotkan膮 ma swej drodze flor臋. Uwa偶any by艂 za osob臋 nie艣mierteln膮, dlatego te偶 ewentualne spo偶ycie przez niego trucizny zawartej w niekt贸rych gatunkach ro艣lin, nie skutkowa艂o jego 艣mierci膮. Jednak偶e po zjedzeniu toksyny odczuwa艂 pewnego rodzaju dolegliwo艣ci, kt贸re musia艂 po prostu strawi膰 馃あ

W takim przypadku zasiada艂 on najcz臋艣ciej w zacienionym miejscu pod drzewem i popija艂 przegotowan膮 wod臋. W czasie wykonywania jednej z tych czynno艣ci czekaj膮c na zagotowanie si臋 wody, wiatr str膮ci艂 z pobliskiego krzewu kilka listk贸w, kt贸re przypadkowo trafi艂y wprost do jego kocio艂ka. 脫w cesarz zauwa偶y艂, 偶e li艣cie zaparzy艂y si臋 tworz膮c przyjemny napar, a po spo偶yciu n臋kaj膮ce go dolegliwo艣ci natychmiast ust膮pi艂y 馃槂馃嵉

To wydarzenie spowodowa艂o, 偶e od tego momentu nosi艂 herbaciane li艣cie zawsze ze sob膮 i gdy tylko si臋 czym艣 stru艂, od razu przygotowywa艂 napar, dzi臋ki kt贸remu szybko wraca艂 do pe艂ni si艂. W ten oto spos贸b po raz pierwszy zosta艂 przyrz膮dzony napar z li艣ci krzewu herbacianego 馃尡馃崈


馃崈馃崈馃崈馃崈馃崈馃崈馃崈馃崈馃崈馃崈


Jak powsta艂a czarna herbata? 馃嵉

Legenda opisuje czasy, gdy herbata przewo偶ona by艂a z Chin do Anglii za pomoc膮 transportu morskiego. Dok艂adny czas owych wydarze艅 nie jest znany, natomiast bior膮c pod uwag臋 zapiski historyczne, opowie艣膰 mia艂a miejsce w drugiej po艂owie XVII wieku 馃崈

Sta艂o si臋 tak za spraw膮 kr贸la Karola II, kt贸ry to o偶eni艂 si臋 z ksi臋偶niczk膮 Katarzyn膮. Ta pochodz膮ca z Portugalii (na p贸艂wyspie iberyjskim znano herbaciany krzew zdecydowanie wcze艣niej) dama spopularyzowa艂a kultur臋 picia herbaty na kr贸lewskim dworze 馃彴

W trakcie jednej z tych morskich podr贸偶y, za艂adowana na pok艂adzie zielona herbata zamok艂a pod nieuwag臋 znajduj膮cej si臋 na statku za艂ogi. W wyniku tego zaj艣cia li艣cie zacz臋艂y fermentowa膰, co w efekcie ca艂kowicie zmieni艂o ich kolor, smak, aromat, jak r贸wnie偶 w艂a艣ciwo艣ci 馃嵉

Gdy zauwa偶ono, co si臋 sta艂o, by nie traci膰 drogocennego 艂adunku (herbata w tamtych czasach by艂a bardzo droga), wysuszono podmok艂e li艣cie i zacz臋to je parzy膰. Przygotowywany napar wnet zyska艂 zwolennik贸w i zacz臋to w spos贸b kontrolowany przeprowadza膰 proces fermentacji li艣ci 馃崈

Jednak偶e opowie艣膰 ta dotyczy "odkrycia" herbaty przez Europejczyk贸w i s艂u偶y nam wy艂膮cz馃尶nie jako ciekawa historia do opowiadania w gronie znajomych, poniewa偶 ju偶 du偶o wcze艣niej, z zachowanych do naszych czas贸w zapisk贸w, czarn膮 herbat膮 rozkoszowali si臋 mieszka艅cy Pa艅stwa 艢rodka 馃彲


馃崈馃崈馃崈馃崈馃崈馃崈馃崈馃崈馃崈馃崈


Jak to by艂o z "Wielk膮 Szkar艂atn膮 Szat膮" (Da Hong Pao)?

Z nazw膮 tej wspania艂ej herbaty wi膮偶膮 si臋 a偶 dwie legendy, teoretycznie nie wykluczaj膮ce si臋 wzajemnie, wi臋c czy obie kryj膮 w sobie ziarnko prawny? 馃

Pierwsza z nich opowiada o cesarzu, kt贸rego matka ci臋偶ko chorowa艂a, nie widziano dla niej ratunku. Jednak偶e po spo偶yciu podarowanej przez mnicha herbacie, choroba natychmiastowo ust膮pi艂a. W podzi臋ce za otrzymany herbaciany dar, cesarz ofiarowa艂 owemu mnichowi szkar艂atn膮 szat臋, kt贸rej kolor 艣wiadczy艂 o cesarskim pochodzeniu馃槂

Druga za艣 legenda wspomina o zwinnych ma艂pkach. Krzewy herbaciane rosn膮ce nieopodal klasztoru na stromym wzniesieniu, by艂y trudno dost臋pne dla cz艂owieka. Wiele os贸b straci艂o swe 偶ycie podczas pr贸b zdobycia herbacianych li艣ci. Postanowiono, wi臋c wytresowa膰 ma艂pki, by te zbiera艂y i dostarcza艂y zerwane li艣cie do klasztoru. W tym momencie pojawiaj膮 si臋 dwie wersje wydarze艅. Jedna z nich wspomina o mnichach przebieraj膮cych skoczne ma艂pki w czerwone/szkar艂atne ubranka, co w znacznym stopniu u艂atwia艂o obserwacj臋 ich podr贸偶y na szczyt wniesienia, jak i drog臋 powrotn膮. Natomiast drugi wariant okre艣la艂 widok herbacianych krzew贸w, kt贸re pod wp艂ywem promieni s艂onecznych mieni艂y si臋 ow膮 szkar艂atn膮 barw膮 馃悞馃檴

Komentarze